Whyte Opinion – L’Echo September 2011

This is not a country

Joris Bulteel, Partner at Whyte Corporate Affairs – September 2011

Political instability is weighing on the business climate. Belgium, like Greece, could fall victim to speculators. Investors have become sensitive to criteria relating to political stability. Clear public communication has become a crucial issue, Joris Bulteel insists.

After a turbulent summer on the financial markets and the start of the school year, the new political year is about to begin. And yet the end of the parliamentary recess is still overshadowed by the delay in forming a government even if, with the withdrawal of the N-VA, some light is gradually glimmering at the end of the tunnel.

During the fourteen-month period without a (real) government, more and more questions have arisen regarding the future of this country. And the gap between those who still believe in Belgium and those (mainly on the Flemish side) who no longer believe in it has grown ever wider. The debate has also raised the issue of the impact of this political crisis on the economy.

According to the conclusions reached by various studies, the political crisis is not thought to have had measurable consequences. What is more, in line with the Belgian tradition of surrealism, some people have established a link, more or less seriously, between the lack of a government and the relatively good economic performances of the past few months.
Indeed, there are no known examples of companies that have had to cease trading because of the political crisis, or of businesses that have seen their exports fall because products originating in

Belgium are less in demand. Although the impact of the political crisis on the country’s economy may not be directly measurable, we should seriously ask ourselves what will be the less visible and harmful consequences of the current political context. To carry out this exercise, we need to take into account both the impact on the activities of existing businesses and the impact on new investments (and hence on employment and our future well-being). These two aspects represent a sizeable challenge in terms of communication.

The report from the “Economist Intelligence Unit” considers Belgium to be “the least politically stable country in the EU”.

From “legal insecurity” to “political insecurity”
Because of the fragmented nature of areas of political competence, among other things, businesspeople and investors regularly complain about various forms of legal insecurity. This makes it more difficult for business leaders to take decisions and organise activities. Unfortunately, it is not a new phenomenon.

The political instability of the past few years (which has in fact reigned since the 2007 elections) has raised “legal insecurity” to another dimension: that of “political insecurity”. In addition to the problematic nature of numerous pieces of legislation, the political decision-making process has itself become a major source of uncertainty.

Many sectors and businesses are greatly affected by all sorts of political decisions: there is of course the tax system (think, for instance, of “notional interest”), but there are also all the political decisions relating to products and services, advertising, the environment, energy, health care, etc. All these areas of politics have a huge impact on many sectors and businesses.

Here in 2011, public affairs and stakeholder management now form part and parcel of all good corporate and professional management strategies. In the absence of a government agreement defining the outlines of the policy for the entire term of office, and of a fully fledged “political discussion partner”, many business leaders and sector federations find themselves in a situation of “political uncertainty” which is not without its consequences.

This lack of certainty brings with it a huge amount of distrust in many head offices abroad. Let us not forget that most of the big employers in Belgium are part of multinationals whose decision-making centres lie beyond our borders. The work of many managers and advisers in the field of public affairs today consists of explaining the Belgian situation to their foreign colleagues, instead of safeguarding the interests of the company among Belgian decision-makers.

What is known as the “Di Rupo note”, which forms the basis for the current governmental negotiations, is perhaps today one of Belgium’s biggest export products: countless translations, synopses, analyses and … conclusions of and from this memo are circulating in head offices abroad and among their shareholders. And even though this is no more than a working document for the negotiations, it has been in circulation for weeks now and is the only basis available to help businesses define their strategies and plans of action. The challenge faces not only businesses (with regard to lobbying), but also the future Belgian government. For instance, it would be advisable for the future Minister for Foreign Affairs – provided that the distribution of federal areas of competence permits – to invest heavily in “economic diplomacy”. This could help erase some of the consequences of the political impasse.

Magritte does not attract investors
The Economic Intelligence Unit, which is the reference for all investors or businesses looking for information about a particular country, published a new report about Belgium in June which leaves little room for doubt. In this report, Belgium is depicted as “the least politically stable country in the European Union”. The report thinks that Belgium will still exist in 2015, but that this is not certain. It lays particular emphasis on the persistent risk that Belgium, like Greece, will come under fire from speculators. It also mentions the uncertainty about the risk of changes to the tax system.

There is a real risk that this political uncertainty is weighing heavily on new investment dossiers. Investors compare the potential profits, the costs and the risks. The time when this was a purely financial exercise is long gone. These days, a host of criteria are taken into account in an investment decision. One classic example of these criteria is the social climate (risk of strikes, etc.) of the country in which the potential investment is to be made. The political climate in Belgium has become an important criterion in investment analyses of the country. Here again, the growing importance of public affairs is clear: political analyses and dialogue with the authorities and other stakeholders form the basis for strategic decisions on investment and management. This is also a public communication challenge, whereby clarity absolutely has to take the place of the traditional surrealism. An excessive “Magritte factor” is not particularly attractive to investors…

Joris Bulteel
Partner
Whyte Corporate Affairs

Ceci n’est pas un pays?

Joris Bulteel, Partner bij Whyte Corporate Affairs – September 2011

Na een turbulente zomer op de financiële markten en het begin van het nieuwe schooljaar, kondigt zich ook de start van het nieuwe politieke jaar aan. Het einde van het politieke zomerreces wordt echter nog steeds overschaduwd door de aanslepende regeringsvorming, al lijkt er met de exit van N-VA geleidelijk licht aan het einde van de tunnel te verschijnen.

Tijdens de voorbije 14 maanden zonder (volwaardige) regering, werden er steeds meer vragen gesteld over de toekomst van dit land, en werd de kloof tussen Belgische ‘believers’ en (in hoofdzaak Vlaamse) ‘non believers’ steeds groter. In dit debat werd soms ook de economische impact van de politieke crisis in vraag gesteld. Uit diverse bevragingen kwam de conclusie naar voor dat de politieke crisis geen meetbare impact zou hebben. Meer nog, in de traditie van het Belgische surrealisme werd er – serieus of minder serieus – door sommigen een oorzakelijk verband gezien tussen de afwezigheid van een regering enerzijds en de relatief goede economische prestaties van de voorbije maanden anderzijds.

Inderdaad, er zijn geen voorbeelden gekend van bedrijven die wegens de politieke impasse hun activiteiten in België hebben stopgezet, of van ondernemingen die hun export zagen kelderen omdat producten van Belgische afkomst minder gewenst zouden zijn. Ondanks het ontbreken van een onmiddellijk meetbare impact van de politieke crisis op onze economie, moeten we ons ernstig de vraag stellen wat de minder zichtbare, nefaste gevolgen zijn van het huidige politieke klimaat. Om deze oefening te maken, moeten we zowel oog hebben voor de impact op bestaande bedrijfsactiviteiten enerzijds als de impact op nieuwe investeringen (en dus onze toekomstige tewerkstelling en welvaart) anderzijds. Voor beide aspecten dient zich een belangrijke uitdaging aan op het vlak van communicatie.

Van ‘insécurité juridique’ naar ‘insécurité politique’
Ondermeer door de versnippering van politieke bevoegdheden, klagen ondernemers en investeerders regelmatig over diverse vormen van rechtsonzekerheid. Het maakt het voor bedrijfsleiders moeilijker om hun activiteiten te organiseren en beslissingen te nemen. Dit is helaas geen nieuw fenomeen.

De politieke instabiliteit van de voorbije jaren (eigenlijk sinds de verkiezingen van 2007) heeft de zogenaamde ‘rechtsonzekerheid’ naar een nieuwe dimensie getild: de ‘politieke onzekerheid’. Naast de problematische kwaliteit van veel wetgeving, is ook het politiek besluitvormingsproces op zich een grote bron van onzekerheid geworden.

Veel sectoren en ondernemingen worden sterk geïmpacteerd door allerhande politieke beslissingen: er is uiteraard het fiscale regime (denken we bijvoorbeeld aan de ‘notionele interest’), maar denken we ook aan allerhande politieke beslissingen in verband met producten en diensten, reclame, milieu, energie, gezondheidszorg, … Al deze beleidsdomeinen hebben een verstrekkende impact op tal van sectoren en ondernemingen.

Anno 2011 maken ‘public affairs’ en ‘stakeholder management’ integraal onderdeel uit van een goede bedrijfsstrategie en professioneel management. Bij gebrek aan een regeerakkoord, dat de contouren van het beleid voor een volledige legislatuur bepaalt, en de afwezigheid van een volwaardige ‘politieke gesprekspartner’, zijn veel bedrijfsleiders en sectorfederaties overgeleverd aan een ‘politieke onzekerheid’ die niet zonder gevolgen blijft.

Dit gebrek aan zekerheid wordt met bijzonder veel argwaan gevolgd in tal van buitenlandse hoofdkantoren. Laten we immers niet vergeten dat de meeste grote werkgevers in dit land deel uitmaken van multinationale ondernemingen met buitenlandse beslissingscentra. Het werk van veel ‘public affairs’ managers en adviseurs bestaat er deze dagen in om de Belgische situatie aan hun buitenlandse collega’s uit te leggen, in plaats van het verdedigen van de bedrijfsbelangen bij de Belgische besluitvormers.

De zogenaamde ‘memo Di Rupo’, die de basis vormt van de huidige regeringsonderhandelingen, is vandaag misschien wel een van de belangrijkste Belgische exportproducten: er cicrculeren bij buitenlandse hoofdkantoren en aandeelhouders talloze vertalingen, samenvattingen, analyses en… conclusies. Ook al gaat het om een sneuveltekst voor onderhandelingen – het document circuleert al vele weken en is voorlopig het enige houvast voor bedrijven om hun strategiën en acties te bepalen. Hier dient zich dus niet alleen een uitdaging aan voor de bedrijven (op het vlak van lobbying), maar zeker ook voor de toekomstige Belgische regering. Het verdient aanbeveling dat de volgende Minister van Buitenlandse Zaken –voor zover de federale bevoegdheidsverdeling dit toestaat– sterk inzet op een actieve ‘economische diplomatie’. Dit kan helpen om de gevolgen van de politieke impasse voor een deel weg te werken.

Magritte trekt geen investeerders aan
In juli werd een rapport over België gepubliceerd door de Economist Intelligence Unit, een absolute referentie voor investeerders en ondernemingen die op zoek zijn naar informatie over een bepaald land. Het document laat weinig aan de verbeelding over. België wordt geportretteerd als ‘het minst stabiele land van de Europese Unie’. Het rapport gaat ervan uit dat het land nog zal bestaan in 2015, maar stelt ook dat dit niet zeker is. Specifieke aandacht gaat uit naar het blijvende risico dat België, net zoals Griekenland, onder vuur wordt genomen door speculanten. Ook de onduidelijkheid in verband met mogelijke wijzigingen inzake fiscaliteit blijft niet onvermeld.

Het risico is heel reëel dat deze ‘politieke onzekerheid’ zich het sterkst laat voelen in nieuwe investeringsdossiers. Een investeerder maakt de afweging tussen mogelijke opbrengsten, kosten en risico’s. Het tijdperk waarin dit een puur financiële oefening was, ligt al lang achter ons. Diverse omgevingsfactoren worden mee in rekening gebracht. Een traditioneel voorbeeld van zo’n omgevingsfactor is het ‘sociale klimaat’ (risico op stakingen, …) van het land waarin men wil investeren. Vandaag is ook het ‘politieke klimaat’ van België prominent aanwezig in investeringsanalyses. Ook hier zien we dat het vak van ‘public affairs’ aan belang toeneemt: politieke analyses en overleg met de overheid en andere stakeholders liggen mee aan de basis van strategische beslissingen inzake investeringen en bedrijfbeheer. En ook hier dient zich een uitdaging aan inzake overheidscommunicatie, waarin duidelijkheid zal moeten primeren op elke vorm van surrealisme. Een te hoge Magritte-factor is niet bijzonder attractief voor investeerders.
Joris Bulteel – Partner – Whyte Corporate Affairs