Whyte Opinion – L’Echo May 2011

pr-110505-Lobbies-au-chomage-technique-jb-1

Political crisis: lobbyists on enforced leave?

Joris Bulteel, Partner at Whyte Corporate Affairs – May 2011

On 22 April this year it was exactly twelve months since Vincent Van Quickenborne had twittered ‘alea iacta est’ and thereby announced the end of the Leterme government on line. The Open VLD left the government, which then fell, and the elections on 13 June brought about a political earthquake. In Flanders the N-VA became the political leader at a stroke, while on the French-speaking side the Socialist Party won back the position of the biggest party.

Since then, the different attempts to form a new federal government have been followed with varying (but declining?) degrees of interest. The sensation caused by the election results, the excitement that accompanied the initial successes and failures, and some speculation on all sides about the possible end of Belgium, have gradually given way to a lack of interest and apathy among Belgian public opinion (history will show whether the ‘shame’ march organised via Facebook in January was anything more than an anecdote). Even political journalists and analysts are increasingly admitting that it is becoming more difficult to keep their attention focused on the political stage. A leading politician goes along to the royal palace – so what?

In the meantime, the outgoing Leterme government is walking a difficult tightrope: on the one hand, it has to assume its responsibilities (the European presidency was generally considered a success), and on the other it is supposed to confine itself to ‘current affairs’. Among public opinion, this can give the impression that not much is happening on the political scene. Or worse – it can lead to the conclusion that we don’t really need a government. After all, water is still coming out of the tap, isn’t it?

Businesses and associations (employers’ organisations, interest groups, etc.) have to adapt to this situation. How do you defend your interests if there is no government? What is the point of dialogue with a caretaker government? What is the relevance of a parliament without a coalition? In short: what communication strategy should you adopt with regard to the political world? Or as a lobbyist, are you on ‘enforced leave’ because there is no government?
Needless to say, the political situation is complex; it is causing a great deal of uncertainty and is dramatically altering the lobbyists’ sphere of action. But it is a fallacy to believe that the answer is to lean back and fold your arms. As with any crisis, a political crisis brings opportunities. Let us list some of them.

First of all, major political shifts, such as the 2010 elections, result in a huge change in personnel. These politicians usually have limited political experience, are not yet able to fall back on a personal network, are less solicited, etc. They are often in search of subjects on which to take up a position and inspiration to resolve problems that they consider important. As professional lobbying is based on exchanging information and creating win-win situations, this offers a great opportunity. What is more, many members of parliament have more time. In the outgoing government, we observe that the government offices are ever more sparsely populated (the government even recently decided to take on additional ministerial staff). So here too, there is more room for external input to shape policy.

As this is a caretaker government and there is little political room for manoeuvre at the moment, it is advisable not to go just for
‘quick wins’, but also, and above all, to look to the next government. After all, some ministers and their advisers will definitely be back!

Following on from this, we see that there is a general trend towards a faster and higher turnover among the faces of politics. This is due among other things to more volatile voting behaviour and the mediatisation of politics. Talented (and mediagenic) young wolves are pushing their way to the higher echelons of power ever more quickly. A similar trend may be seen in the business world, the media and other organisations, too. Years’ service is no longer the key to moving up the hierarchy. What is more – and this is most probably a generation issue – the new class of politicians attaches more importance than ever to communication and pragmatism. So it is inadvisable to concentrate too much on the well-known faces in the world of politics, but a good idea to look out for younger members of parliament, as well. Now more than ever, it’s worth making the effort to build up a relationship with the new guard – they are receptive and may well play an important role within a few years.

A third opportunity – somewhat paradoxically – is related to the political priorities of the moment and the need to reach an overall political agreement on the reform of the state, the financing law, savings, etc. This is a typical example of a ‘package deal’: a political tactic that involves linking various dossiers to one another, so that everyone can achieve part of their political programme. In this game of ‘give and take’, widely differing policy areas are linked together – so not only it is essential for lobbyists to remain vigilant, but this can also be an opportunity for them to achieve some of their goals. Owing to the sharply differing election results in Flanders and French-speaking Belgium, the next government will most probably not be markedly left or right, but will be the product of compromise. And why shouldn’t your lobbying objectives be part of this compromise?

Finally, communication is a two-way process, so it is sensible to look at the dialogue between business and the political world from the other direction, as well. Lobbyists are the ‘spokespersons’ of the companies they represent in two directions. On the one hand, they convey the points of view of their organisation to the outside world. On the other hand, they relay what is happening in the political and other arenas back to their own organisation – and in the case of the many multinationals operating in Belgium, this means to the head offices abroad, as well. And that brings us straight to an important reason why it also makes sense for politicians to enter into an active dialogue with businesses: it provides a chance to give a balanced picture of the political situation in the country, and therefore as far as possible send a reassuring signal to companies that are investing and creating jobs here.

Politieke crisis: technische werkloosheid voor lobbyisten?

Joris Bulteel, Partner bij Whyte Corporate Affairs – Mei 2011

Op 22 april was het precies één jaar geleden dat Vincent Van Quickenborne ‘alea iacta est’ twitterde en daarmee online het einde van de regering-Leterme aankondigde. Open VLD stapte uit de regering, de regering kwam ten val en de verkiezingen van 13 juni brachten een politieke aardverschuiving met zich mee. In Vlaanderen werd N-VA in één klap de politieke marktleider en langs Franstalige kant heroverde de Parti Socialiste de positie van grootste partij.

Sindsdien worden de diverse pogingen om een nieuwe federale regering op de been te brengen, met wisselende (maar afnemende ?) interesse gevolgd. De sensatie rond de verkiezingsuitslag, de opwinding rond de eerste succesjes en mislukingen, en wat speculatie links en rechts over het mogelijk einde van België, hebben geleidelijk plaats gemaakt voor desinteresse en onverschilligheid bij de Belgische publieke opinie (de geschiedenis zal uitwijzen of de ‘shame’-betoging, die in januari via Facebook werd gemobiliseerd, slechts een anecdote was). Ook wetstraatjournalisten en politieke analysten geven steeds vaker toe dat het moeilijker wordt om hun aandacht bij het politieke schouwtoneel te houden. Een toppoliticus die langsgaat op het koninklijk paleis – so what?

Ondertussen balanceert de demissionaire regering-Leterme op een moeilijk evenwicht: enerzijds moet ze haar verantwoordelijkheid nemen (het Europees voorzitterschap wordt algemeen als een succes beschouwd), anderzijds wordt ze verondersteld zich tot ‘lopende zaken’ te beperken. Bij de publieke opinie kan dit de indruk wekken dat er op politiek vlak niet veel gebeurt. Of erger nog – het kan leiden tot de conclusie dat we geen regering nodig hebben. Er komt toch nog altijd water uit de kraan?

Ook ondernemingen en middenveldorganisaties (werkgeversorganisaties, belangengroepen, …) moeten zich aanpassen aan deze situatie. Hoe verdedig je je belangen als er geen regering is? Hoe zinvol is een dialoog met een regering in lopende zaken? Wat is de relevantie van een parlement zonder coalitie? Samengevat: welke communicatiestrategie moet je voeren ten aanzien van de politieke wereld, of ben je als lobbyist ‘technisch werkloos’ omdat er geen regering is?
Het spreekt voor zich dat de politieke situatie complex is, veel onzekerheid met zich meebrengt, en bijgevolg ook het werkterrein van lobbyisten grondig verandert. Maar het is een misvatting om te denken dat men met gekruiste armen achterover moet leunen. Zoals elke crisis, brengt ook de politieke crisis opportuniteiten met zich mee. We zetten er enkele op een rijtje.

Ten eerste, brengen belangrijke politieke verschuivingen, zoals de verkiezingen van 2010, een grote personeelswissel met zich mee. Heel wat van de federale parlementsleden zetelen voor het eerst in het parlement. Deze politici hebben doorgaans een beperkte politieke ervaring, kunnen nog niet terugvallen op een persoonlijk netwerk, worden minder gesolliciteerd, … Ze zijn vaak op zoek naar thema’s om zich op te positioneren en naar inspiratie om de problemen die ze belangrijk vinden op te lossen. Aangezien professionele lobbying gebaseerd is op informatieuitwisseling en het creëren van win-win situaties, dient zich hier een belangrijke opportuniteit aan. Bovendien hebben veel parlementsleden wel wat extra tijd. Op het niveau van de demissionnaire regering, zien we dan weer dat de kabinetten alsmaar dunner bevolkt zijn (de regering besliste onlangs zelfs om nieuwe cabinetards aan te werven). Dus ook daar is er extra ruimte voor externe input om het beleid vorm te geven. Doordat de regering in lopende zaken is en er op dit ogenblik weinig politieke manoeuvreerruimte is, is het raadzaam dit niet alleen voor ‘quick
wins’ te doen, maar ook en vooral met het oog op de volgende regering. Bepaalde ministers en hun adviseurs zullen we immers nog terugzien!

Aansluitend bij het vorige puntje, zien we dat een algemene trend in stroomversnelling geraakt: het hoger verloop bij het politiek personeel. Dit is ondermeer te verklaren door het volatielere stemgedrag en de mediatisering van de politiek. Talentvolle (en mediagenieke) jonge wolven stoten steeds sneller door naar de top van de macht. Ook in het bedrijfsleven, de media en in andere organisaties zien we een gelijkaardige tendens. Anciënniteit is niet langer de belangrijkste reden waarom men stijgt in de hiërarchie. Bovendien – en dit is allicht generatiegebonden – hecht de nieuwe lichting politici meer dan ooit belang aan communicatie en pragmatisme. Staar u daarom niet alleen blind op de bekende gezichten uit de politiek, maar zoek zeker ook de jonge parlementsleden op. Het loont, meer dan ooit, de moeite om een relatie op te bouwen met de jonge garde – ze staan er voor open en kunnen reeds binnen enkele jaren een belangrijke rol spelen.

Een derde opportuniteit houdt, enigszins paradoxaal, verband met de politieke prioriteiten van dit ogenblik en de noodzaak om tot een globaal politiek akkoord te komen over de staatshervorming, de financieringswet, besparingen, enzovoort. Het is een typisch voorbeeld van een ‘package deal’: een politieke tactiek om verschillende dossiers aan elkaar te koppelen, zodat iedereen een deel van zijn politiek programma kan realiseren. In dit spel van ‘geven en nemen’ worden heel uiteenlopende beleidsterreinen aan elkaar gekoppeld – het is dus niet alleen een must voor lobbyisten om waakzaam te blijven, maar het kan ook een opportuniteit zijn voor de lobbyist om een deel van zijn doelstellingen te realiseren. Door de sterk verschillende verkiezingsuitslag in Vlaanderen en Franstalig België, zal de volgende regering allicht geen uitgesproken links of rechts profiel hebben en het product zijn van compromissen. Waarom zou uw lobby-doelstelling geen onderdeel kunnen vormen van dat compromis?

Tot slot: communicatie is tweerichtingsverkeer, dus is het ook zinvol om de dialoog tussen het bedrijfsleven en de politieke wereld ook vanuit de andere richting te bekijken. Lobbyisten zijn in twee richtingen de ‘woordvoerder’ van de onderneming die ze vertegenwoordigen. Enerzijds communiceren ze de standpunten van hun organisatie naar de buitenwereld. Anderzijds tolken ze datgene wat in de politieke en andere arena’s leeft ook terug naar hun eigen organisatie – in het geval van de vele multinationals die in België actief zijn, dus ook naar de buitenlandse hoofdkantoren van die ondernemingen. En dat brengt ons meteen bij een belangrijke reden waarom het ook voor politici zinvol is om actief in dialoog te gaan met ondernemingen: het staat toe om een genuanceerd beeld te geven van de politieke situatie waarin in ons land verkeert, en zo in de mate van het mogelijke een geruststellend signaal te geven aan de ondernemingen die investeren en jobs creëren in dit land.